ITR – 1 कोणी भरावा?
ITR-1 (Sahaj) हा सर्वसामान्य नोकरदारांसाठीचा फॉर्म आहे. जर तुमचे उत्पन्न फक्त पगार, पेन्शन किंवा एका घराच्या भाड्यापासून असेल, तर ITR-1 हा फॉर्म तुम्ही भरू शकता.
| पात्रता (✅) | अपात्रता (❌) |
|---|---|
| फक्त पगार, पेन्शन उत्पन्न | व्यवसाय/फ्रीलान्स उत्पन्न |
| एका घराची मालकी | २+ घरे/मालमत्ता |
| एकूण उत्पन्न ₹50 लाखांपेक्षा कमी | परदेशातील उत्पन्न असल्यास |
| शेवटचा ITR 1 भरला असल्यास | शेअर्स/भांडवल नफा असल्यास |
यामुळे कोणता फॉर्म भरायचा हे ठरवताना “ITR 1” समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
ITR भरण्यासाठी लागणारी कागदपत्रे
ITR Documents List खाली दिली आहे. ही सर्व कागदपत्रे तयार ठेवल्यास प्रक्रिया वेगाने होते:
- PAN कार्ड – आयकर खात्यासाठी अत्यावश्यक
- आधार कार्ड – ओटीपी द्वारे व्हेरिफिकेशनसाठी लागते
- Form 16 – तुमच्या नोकरीदार संस्थेने दिलेला कर-वजावटीचा सारांश
- सॅलरी स्लिप्स – उत्पन्न तपासणीसाठी
- बँक स्टेटमेंट्स – व्याज, इतर उत्पन्न तपासण्यासाठी
- Investment Proofs – 80C, 80D, NPS, ELSS इ. यांच्यासाठी
- Home Loan प्रमाणपत्र – व्याजावर डिडक्शन मिळण्यासाठी
- AIS Report – सर्व आर्थिक व्यवहारांचा सारांश
ITR भरण्याची शेवटची तारीख (2025)
आर्थिक वर्ष 2024-25:
- अंतिम तारीख: १५ सप्टेंबर २०२५
- विलंब शुल्क:
- ₹१००० – उत्पन्न ₹५ लाखांपेक्षा कमी
- ₹५००० – उत्पन्न ₹५ लाखांपेक्षा जास्त
ITR वेळेत न भरल्यास फक्त दंडच नाही, तर टॅक्स परतावाही विलंबित होतो. म्हणून “ITR Deadline 2025” लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
AIS म्हणजे काय आणि ते डाउनलोड कसे करायचे?
AIS (Annual Information Statement) ही तुमच्या आर्थिक व्यवहारांची संपूर्ण माहिती देते – उदा. FD व्याज, शेअर व्यवहार, क्रेडिट कार्ड खर्च इ. ही माहिती आयकर विभागकडे आधीच असते.
AIS डाउनलोड करण्यासाठी स्टेप्स:
- https://www.incometax.gov.in वर लॉगिन करा
- “Services” > “AIS” वर क्लिक करा
- फॉर्मेट निवडा – PDF किंवा JSON
- पासवर्ड: तुमचा PAN (कॅपिटल मध्ये) + DOB (ddmmyyyy) उदा:
ABCDE1234F01011990
AIS तपासल्यावरच ITR फॉर्म भरावा, कारण पूर्वी केलेल्या गुंतवणुकीतील चुकांवर लक्ष ठेवता येते.
ITR कसा भरायचा? (Step-by-step प्रक्रिया)
How to File Salary ITR यासाठी खाली दिलेले सोपे स्टेप्स वापरा:
- आयकर पोर्टलवर लॉगिन करा – incometax.gov.in
- ‘File Income Tax Return’ वर क्लिक करा
- फाइलिंग मोड: Online → Individual → ITR-1
- Prefilled डेटा तपासा – ज्यामध्ये सगळ्या आधीच्या माहितीचा समावेश असतो
- जर काही बदल असतील (उदा. 80C मध्ये गुंतवणूक), तर ती भरा
- पुढे जा, टॅक्स कॅल्क्युलेशन तपासा – कर लागतोय का परतावा?
- शेवटी ‘Preview and Submit’ करून सबमिट करा
ही प्रक्रिया केवळ १०-१५ मिनिटांत पूर्ण होऊ शकते!
हे पण वाचा: या क्रिकेटपटूंनी भरले कोट्यवधींचे कर – आकडे वाचून विश्वास बसणार नाही!
ITR Verify कसा करायचा?
ITR सबमिट केल्यानंतर, तो verify करणे अनिवार्य आहे. verification न केल्यास तो रद्द समजला जातो.
Verification चे प्रकार:
- Aadhaar OTP: मोबाईलवर येणारा OTP टाकून तत्काळ व्हेरिफाय
- Net Banking: लॉगिन करून E-verify ITR निवडणे
- EVC (Electronic Verification Code): बँक अकाउंट/डीमॅट द्वारे मिळवलेला कोड
- डाक: ITR-V प्रिंट काढून बेंगळुरूला पाठवणे (केवळ पर्याय नसल्यास)
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
माझ्याकडे Form 16 नाही. ITR भरू शकतो का?
होय. सॅलरी स्लिप आणि बँक स्टेटमेंटच्या आधारेही भरता येतो.
माझ्या FD वर व्याज मिळालं, काय करायचं?
AIS मध्ये ते दिसेल, आणि “Income from Other Sources” या भागात ते भरायचं.
चुकीचा ITR भरला तर?
“Revised Return” भरता येतो – परंतु वेळेत करा.
परतावा किती दिवसात मिळतो?
15-45 दिवसांत बँक खात्यात जमा होतो.
निष्कर्ष
ITR भरणे हे काहीशी किचकट वाटतं, पण वर दिलेली माहिती वापरून आणि थोडं आत्मविश्वास ठेवून तुम्ही स्वतःही १० मिनिटात सॅलरी ITR भरू शकता.
- वेळेत आणि अचूक फॉर्म भरल्यास दंड टाळता येतो
- टॅक्स परतावा लवकर मिळतो
- टाळाटाळ न करता, आता स्वतःसाठी वेळ काढा
ITR भरण्याची योग्य वेळ आहे – आजच सुरुवात करा!
हे पण वाचा: ITR फाइल केल्याने मिळतात ‘हे’ ८ फायदे – तुम्हांला पण होईल मोठा फायदा! – जाणून घ्या!